DSC_7134

Vervuiling en zure drainage

Goud wordt ontgonnen in artisanale mijnen en dagmijnen. In beide types mijnbouw wordt voornamelijk gebruik gemaakt van methoden die kwik en cyanide vereisen. Het is vooral de dagmijnbouw die op grote schaal ontgint en steeds winstgevender wordt.

Artisanale en dagmijnbouw komen op enkele aspecten overeen. Beide types van ontginning zorgen er onder meer voor dat veel zware metalen en chemicaliën in omringende ecosystemen terechtkomen. Met de mogelijkheden van grootschalige dagmijnbouwexploitaties wordt het steeds interessanter om sites te exploiteren die aanvankelijk moeilijk te bewerken zijn.

Dagmijnbouw gaat gepaard met het gebruik van kwik en cyanide, waarbij veel zware metalen vrijkomen. In veel mijnbouwmethoden wordt een cyanideoplossing op rotsgesteente gesproeid om het goud van de overige ertsen te scheiden. Ook kwik wordt gebruikt om het goud van de erts te scheiden. Deze methode heeft als neveneffect dat zware metalen, zoals lood en arseen, vrijkomen. Deze komen dan terecht in het grondwater als ze niet elders worden opgevangen, of ze worden gewoonweg geloosd. Het bekendste negatieve gevolg hiervan is zure drainage. Bij dit proces worden zware metalen uit de lithosfeer van het aardoppervlak naar de atmosfeer gehaald, waar ze niet thuis horen. Hierdoor worden ze blootgesteld aan het water en aan zuurstof. De ertsen, die zware metalen bevatten, worden op een hoop gegooid, reageren met het water en de zuurstof en veroorzaaken zo zure drainage. Zodra dit proces in gang is gezet, is het maar heel moeilijk te stoppen en kan het eeuwen doorgaan. Men herkent dat aan de roestbruine kleur. Dit vormt een bedreiging voor de lokale flora en fauna. De vervuiling hiervan resulteert in een verslechtering van levenskwaliteit voor alle organismen.

Vaak voorkomende lekkages kunnen het hele leven dat in een rivier groeit in een korte tijd verwoesten. Door het onzorgvuldige beheer van zware metaaloplossingen en afvalwater vol met chemische stoffen komen die in de atmosfeer terecht. Hierdoor wordt de luchtkwaliteit aangetast. Bovendien zorgen de mijnwerkzaamheden voor veel loskomend stof in de lucht en de vrachtwagens en zware machines stoten hoge concentraties CO2 uit. De uitlaatgassen die vrijkomen bij het smelten van het gewonnen goud  zorgen voor verdere aantasting van luchtkwaliteit en zure regen.

Het continue lekken van mineralen en zware metalen in de bodem kan een eeuwenlange aanwezigheid betekenen. Reeds meerdere malen hebben bekkens waarin chemisch afval wordt opgevangen, het begeven onder de druk van het bijkomende water, met alle gevolgen voor het milieu vandien. Dat kan alleen worden tegengehouden door een complete afdekking van het rotsoppervlak day verroest is door de mijnbouw. In praktijk gebeurt dit meestal niet. Zodra de methode gestart is, zijn de gevolgen ervan haast onomkeerbaar.  In Engeland zit er tot vandaag nog kwik in de grond als gevolg van mijnen die door de Romeinen werden ontgint. Bedrijfseigen ingenieurs staan in voor het berekenen van de stevigheid van de dam die het vervuilde water opvangt. Aangezien er dagelijks een enorme hoeveelheid afvalwater bijkomt, wordt de dam steeds opgehoogd, zonder dat de stevigheid en houdbaarheid ervan nog gegarandeerd is.

Vele dammen die op springen staan, bevinden zich bovendien in gebieden die gekenmerkt worden door aardbevingen.

De San Martin mijn in Honduras zorgde in 2009 voor veel internationale ophef toen bekend raakte dat er vervuiling optrad onder de vorm van cyanide, arseen en andere zware metalen in de grond. Ook vindt er zure drainage plaats. Het beperkt zich echter niet alleen tot milieuvervuiling, maar schaadt ook de gezondheid. Zo is er bij lokale bewoners een hoge dosis kwik, arseen en lood in het lichaam aangetroffen wat ademhalings-, huid- en spijsverteringsproblemen veroorzaakte. De toegang tot drinkwater is erg lastig nu de mijn tweehonderd keer meer dan toegestaan verbruikt. Trucks moeten de lokale bevolking nu van drinkbaar water voorzien.