Vervuiling en zure drainage

Artisanale en dagmijnbouw komen op enkele aspecten overeen. Beide types van ontginning zorgen er onder meer voor dat veel zware metalen en chemicaliën in omringende ecosystemen terechtkomen. Met de mogelijkheden van grootschalige dagmijnbouwexploitaties wordt het steeds interessanter om aanvankelijk onmogelijk te ontginnen sites te exploiteren.

Dagmijnbouw gaat echter gepaard met het gebruik van kwik en cyanide, waarbij veel zware metalen vrijkomen. In veel mijnbouwmethoden wordt een cyanideoplossing op rotsgesteente gesproeid om het goud van de overige ertsen te scheiden. Ook kwik wordt gebruikt om het goud van de erts te scheiden. Deze methode heeft als bijeffect dat zware metalen, zoals lood en arseen, vrijkomen en in het grondwater in de bodem belanden wanneer zij niet afgeschermd zijn, of gewoonweg worden geloosd. Het bekendste negatieve effect hiervan is zure drainage. Zure drainage is het proces waarbij zware metalen die in zich in de lithosfeer van het aardoppervlak bevinden, naar de atmosfeer worden gehaald, waar ze niet thuis horen. Hierbij worden ze blootgesteld aan water en zuurstof. Het op een hoop gooien van ertsen die zware metalen bevatten, wat deel uitmaakt van de gangbare mijnbouwmethoden,  in combinatie met de voorziening van zuurstof en regen waarmee ze in aanraking komen aangezien ze zich aan de oppervlakte bevinden, creëert ideale omstandigheden voor het bekomen van zure drainage. Eens dit proces in gang is gezet, is het maar heel moeilijk te stoppen en kan het eeuwen doorgaan. Men erkent dit aan de roestbruine kleur. Dit vormt een bedreiging voor de lokale flora en fauna. De vervuiling hiervan resulteert in een verslechtering van levenskwaliteit voor alle organismen.

Over het algemeen veel voorkomende lekkages kunnen het hele leven dat zich in een rivier bevindt, in een korte tijd verwoesten. Door het onzorgvuldige beheer van zware metalenoplossingen en afvalwater vol met chemische afvalstoffen komen deze schadelijke stoffen in de atmosfeer terecht. Hierbij wordt de luchtkwaliteit aangetast. Daarbij zorgen de mijnwerkzaamheden voor veel loskomend stof in de lucht en de continue bezigheid van vrachtwagens en zware machines zorgt voor het vrijkomen van veel uitlaatgassen. De uitlaatgassen die verder vrijkomen bij het ter plekken omsmelten van het gewonnen goud zorgen voor verdere aantasting van luchtkwaliteit en zure regen.

Het continue lekken van mineralen en zware metalen in de bodem kan een eeuwenlange aanwezigheid blijven betekenen. Reeds meerdere malen hebben vergaarbekkens voor chemisch afval het begeven onder de druk van het bijkomende water, met alle gevolgen voor het milieu vandien. Dit kan alleen worden tegengehouden bij een complete afdekking van het door de mijnbouw verwoeste rotsoppervlak, dat vaak alleen in theorie gebeurt. Als de methode gestart is zijn de gevolgen ervan haast onomkeerbaar.  In Engeland zit er tot op de dag van vandaag nog kwik in de grond als gevolg van mijnen die door de Romeinen in gebruik werden genomen. Bedrijfseigen ingenieurs staan in voor het berekenen van de stevigheid van de dam die het vervuilde water opvangt. Aangezien er dagelijks een enorme hoeveelheid afvalwater bijkomt, wordt de dam steeds opgehoogd, zonder dat de stevigheid en houdbaarheid ervan nog gegarandeerd is.

Vele  dammen die op springen staan bevinden zich ook nog eens in gebieden die gekenmerkt wordt door aardbevingen.

De San Martin mijn in Honduras zorgde in 2009 voor veel internationale ophef toen bekend werd dat er vervuiling optrad onder de vorm van cyanide, arseen en andere zware metalen in de grond. Ook vindt er zure drainage plaats. Het beperkt zich echter niet alleen tot milieuvervuiling, ook bij lokale bewoners is er een hoge dosis kwik, arseen en lood in het lichaam aangetroffen. Onder meer resulterend in ademhalings-, huid- en spijsverteringsproblemen. De toegang tot drinkwater is bemoeilijkt nu de mijn 200x meer dan toegestaan verbruikt. De lokale bevolking moet door trucks aangevoerd drinkwater aankopen.