DSC_6163

Arbeidsomstandigheden

De arbeidsomstandigheden in goudmijnen verschillen per type mijnbouw, per regio en per werkgever. In het algemeen zijn de omstandigheden erg slecht. Werknemers moeten vaak lange werkdagen draaien en worden gedwongen te veel shiften achter elkaar te nemen.

De arbeid wordt niet tegemoet gekomen met een waardig loon en er wordt vaak gewerkt met dagcontracten. De levensverwachting van werknemers in goudmijnen ligt vaak een aantal jaren lager dan die van de gemiddelde bevolking. Door het werken onder extreem hoge temperaturen, zuurstoftekorten en atmosferische pressie door diepte, hebben veel werknemers te maken met ademhalingsklachten. Dit kan op lange termijn resulteren in bronchitis, tuberculose en sylosis.

Volgens de International Labour Organization is 1% van de wereldwijde arbeidsbevolking werkzaam in de mijnbouw, waar de sector voor 5% van de werkgerelateerde sterfgevallen verantwoordelijk is. Werkgevers nemen vaak onvoldoende veiligheidsmaatregelen binnen de mijn en lichten hun werknemers onvoldoende in over de risico’s van het werk dat ze verrichten en dringen niet aan op het nemen van voldoende rust. Vaak zijn ze niet op de hoogte van alle chemicaliën waarmee ze aan het werk zijn en van de risico’s die deze job voor hen en hun omgeving met zich meebrengt. Bovendien krijgen ze geen beschermende kleding en komen ze in direct contact met gevaarlijke stoffen, die veel lichamelijke klachten veroorzaken.

Een bijkomend gegeven bij arbeidsomstandigheden is de hoge kans op ongevallen in ondergrondse, artisanale en open-pit mijnen. In deze eerste is de kans op een redding kleiner en instortingsgevaar maakt de situatie levensgevaarlijk.  Vallende stenen, tunnels die instorten, branden  en uitputting door de hitte zijn een aantal voorbeelden van de dagelijkse gevaren waarmee de mijnwerkers te maken hebben. Naar schatting laten jaarlijks meer dan 15.000 personen het leven hierdoor. In Zuid Afrika heeft elke ton goud het leven gekost aan één  mijnwerker en heeft het ook telkens voor twaalf zwaargewonden gezorgd. Bijkomende arbeidsongevallen worden veroorzaakt door het gebruik van chemicaliën en het vrijkomen van zware metalen. Hierover lees je meer onder gezondheidsproblemen.

Ook kinderarbeid is een vaak voorkomend probleem in de mijnen. Kinderen worden mee in het productieproces ingeschakeld omdat ze weinig betaald moeten worden en niet voor zichzelf kunnen opkomen. In november 2010 klaagde Artsen Zonder Grenzen de wantoestanden in de mijn van het Noord-Nigeriaanse Anka aan. Op een paar maand tijd stierven meer dan 400 kinderen in één dorp ten gevolge van loodvergiftiging. Bij het hakken en malen van ertsen in de mijn, komen zware metalen mee aan de oppervlakte, in dit geval lood. Het lood hangt in de lucht en komt in het drink- en bronwater terecht. Kinderen klaagden in het begin over buikpijn en stuiptrekkingen, met de dood tot gevolg.

In kleinschalige en artisanale mijnbouwbedrijven wordt kwik gebruikt om het metaal uit de ertsen te halen. Twintig procent van de mondiale goudproductie is afkomstig uit kleinschalige en artisanale mijnen. In Suriname wordt gouderts in houten wasgoten met kwik in contact gebracht, hierbij komt het goud los van de rest van het gesteente. Het mengsel dat achterblijft wordt verhit tot het goud achterblijft in de wasgoten. De kwikdampen die hierbij vrijkomen brengen schade aan het centrale zenuwstelsel toe. Dit met verlamming tot gevolg.

Veel mijnbouwers stuiten op grote weerstand wanneer zij vakbonden willen oprichten. Dat wordt simpelweg verboden of vakbondsleiders worden geïntimideerd of ontslagen. Hierdoor zijn zij er vaak niet toe in staat om voor hun eigen rechten op te komen en hun arbeidssituatie te verbeteren. Bijna alle overheden ondersteunen de gezondheids- en veiligheidsvoorschriften voor de mijnbouwindustrie. Deze wetten worden echter slecht opgevolgd. De International Labour Organization heeft op de ‘Convention on Safety and Health in Mines’ in 1995 de overheden verplicht erop toe te zien dat werkgevers de gezondheids- en veiligheidsrisico’s minimaliseren en hier publiekelijk over rapporteren. Ook moeten mijnwerkers de mogelijkheid hebben om vakbonden op te richten. Als mijnen niet aan deze eisen voldoen, moeten zij sluiten. Tot nu toe zijn slechts twintig landen met de conventie akkoord gegaan. Mijnbouwlanden die dit bijvoorbeeld niet deden, zijn Australië, Brazilië, Canada, China, Indonesië en Rusland.