_STH5923

Wat

Goud is door haar schaarste, glans en stevigheid altijd een symbool van weelde en status geweest. Geen enkel metaal spreekt zo tot de verbeelding als goud. Het edelmetaal loopt als een rode draad door de geschiedenis van de mensheid.

Zo zagen de klassieke Egyptenaren goud als ‘de huid van de goden’; alleen koningen mochten nabij gouden artefacten komen en de Romeinen wisten goud uit heel hun rijk te verkrijgen door slaven en krijgsgevangenen in mijnen in te zetten.

De Inca’s smeden goud om tot artefacten die voor ceremoniële doeleinden werden gebruikt. Goud was het heilige mannelijke symbool voor de zon. Voor de Inca’s had goud een louter culturele waarde, het was dus geen handelswaar. Het had dus weinig te maken met de economie van de regio. Het was dan ook de culturele en religieuze identiteit waarvan de Inca’s werden beroofd toen de Spanjaarden tijdens de conquista Inca-tempels vol gouden artefacten binnenvielen.

Sinds goud een economische ruilwaarde heeft gekregen is deze culturele betekenis ondergeschikt. Goud ligt al eeuwenlang aan de basis van oorlogen, massamigratie en het ontstaan en ineenstorten van beschavingen.

Nu goud al geruime tijd als investeringsproduct dient, zorgen relatieve schaarste, politieke onrust en de huidige economische crisis ervoor dat de goudprijs de afgelopen tien jaar  verzevenvoudigde. Deze ‘boom’ in de goudprijs zorgde voor hoge winsten op korte tijd voor mijnbouwmultinationals en lange termijnschade voor de nabije bevolking en ecosystemen. De ontwikkelingen van de laatste tien jaar in Latijns-Amerika zijn zodanig dat men kan spreken van een tweede kolonisatieperiode. Inderdaad, de snelheid waarmee Westerse multinationals zich de afgelopen tien jaar hebben weten te vestigen in het Zuiden -zonder zich druk te hoeven maken over hun mensenrechten en milieuschendingen- wordt niet onterecht als rekolonisatie of als een ‘second gold rush’ gezien.

Er geldt hierbij maar één wet: als eerste en zo snel mogelijk de natuurlijke rijkdommen leeghalen. De overheden delen concessies uit aan mijnbouwgiganten en hopen zo dat de buitenlandse investeerders het land kunnen heropbouwen. In werkelijkheid vertrekken deze multinationals met de grote winsten naar hun thuisland, en blijft het land van ontginning achter met een immense schade aan het milieu en een ontheemde lokale bevolking.

In Honduras was in 2004 al 31 procent van het land onder mijnbouwconcessies verdeeld. Na het doortrekken van de orkaan Mitch in 1998 wilde de overheid buitenlandse investeerders aantrekken voor een heropbouw van het land. Licenties en concessies werden uitgedeeld, en de uitvoerrechten werden sterkt verlaagd. Tegenstanders ijveren al jaren voor een nieuwe mijnbouwwet die deze praktijken aan banden legt.

De VN-comissie Brundtland stelt in 1987 dat duurzame ontwikkeling “een ontwikkeling is die aansluit op de essentiële levensbehoeften van het heden, zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen.” Exploratie versus hernieuwbare grondstoffen is nooit duurzaam. Goud is een luxeproduct dat op geen enkele essentiële levensbehoefte aansluit. De technieken waarop goud wordt ontgonnnen, bedreigen daarentegen wel de eerste levensbehoeften zoals schoon drinkwater, gezonde, onvervuilde voeding, een dak boven je hoofd en recht op eigen meningsuiting. De verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij wie het goud uit de grond haalt maar ook bij ons eeuwenoude verlangen naar goud. Kortom, een onweerstaanbare drang om te consumeren. Daarom zijn wij de eersten die hierin verandering kunnen brengen.

Doelstellingen 

De focus van de campagne ligt op de problematiek van metaalexploitatie in het algemeen en op goud in het bijzonder. Als consumenten, producenten en financiële instellingen zijn wij in het Noorden verantwoordelijk voor de vraag naar goud die in het Zuiden ontstaat. Ons doel is het volgende:

Mensen zijn zich onvoldoende bewust van de sociale en ecologische impact van goudontginning. Om dit bewustwordingsproces te catalyseren, willen wij de non-gouvermentele sector, de juwelensector, de industriële sector en de monetaire sector aansporen om hun verantwoordelijkheid te nemen en de hoofden bij elkaar te steken om verantwoorde alternatieven op de markt te brengen en zo duurzame handel en internationale solidariteit te bevorderen. We beogen een win-winsituatie voor alle partijen: zowel voor de stakeholders  in het Noorden als voor de lokale bevolking in het Zuiden.