OperacionesYanacocha

Peru

Peru is Latijns-Amerika’s grootste goudproducent en neemt op wereldniveau de zesde plaats in. De op één na grootste goudmijn ter wereld, Yanacocha, ligt in het Noord-Peruaanse Andesgebergte van Cajamarca.

De Yanacocha-mijn is voor 51% eigendom van de Amerikaanse multinational Newmont Mining en voor 43% van het Peruaanse bedrijf Bueanaventura. De Wereldbank heeft een aandeel van 5%.  Vóór 1994 had ook een Frans staatsbedrijf, onder president Chirac, een aanzienlijk aandeel in de concessie. De mijn is actief sinds 1993 en verwacht voor 2011 een productie van zo’n 77,5 ton goud. In 2010 mocht Yanacocha een gemiddelde nettowinst van meer dan 150 miljoen dollar per kwartaal optekenen.

Mensenrechtenschendingen en milieuvervuiling

Cajamarca is de streek waar in de 16de eeuw de beslissende strijd plaatsvond tussen de Spaanse kolonisator Pizarro en de Inca-keizer Atahualpa. De inzet van die strijd: de toen al bekende reusachtige goudreserves van Cajamarca. Hoewel de mijn vijf eeuwen later heel wat geld naar de regio doet stromen, zijn de armoedecijfers bij de hoogste van het land.

De meerderheid van de bevolking in de omgeving van de mijn bestaat uit traditionele boerengemeenschappen die leven van kleinschalige landbouw en veeteelt. Boeren- en milieuorganisaties protesteren tegen het enorme waterverbruik en de cyanidevervuiling van waterbronnen door de mijn. In 2000 lekte een vrachtwagen van de mijn een lading van 150 kg kwik, waardoor meer dan 900 inwoners van een lokale gemeenschap vergiftigd werden. Zij kampten hierna met nierpijn, ademhalingsproblemen en een verslechterd zicht.

In 2004 protesteerden meer dan tienduizend mensen uit de streek tegen de uitbreiding van de mijn naar Cerro Quilish, een berg die enorm belangrijk is voor de watervoorziening van de hele streek. Mét (voorlopig) succes: Yanacocha moest haar exploratieplannen opbergen. Bij protesten tegen andere uitbreidingsplannen in 2006  werd de boerenleider Isidro Llanos Canvar doodgeschoten en raakten er verschillende mensen gewond. In 2007 werd de milieuactivist Edmundo Becerra Corina vermoord, enkele dagen voorafgaand aan een ontmoeting met de vertegenwoordigers van het Ministerie voor Energie en Mijnbouw.

Yanacocha en haar privé-veiligheidsbedrijf Forza gebruiken een strategie van intimidatie en geweld. Journalisten en documentairemakers brachten harde bewijzen aan voor spionage op de milieuorganisatie GRUFIDES, die de boerenorganisaties ondersteunt. Activisten en boerenleiders krijgen nog steeds regelmatig doodsbedreigingen.

Onontgonnen goud

Mijnbouw staat centraal in de economische groei van Peru: de sector is goed voor meer dan 70% van de export. Er staan dan ook nog heel wat projecten voor grootschalige goudontginning op stapel. Yanacocha plant bijvoorbeeld een nieuwe uitbreiding met het Minas Conga-project, de grootste mijnbouwinvestering ooit in Peru.

 Men spreekt in Noord-Peru van de ‘koper- en goudgordel’, die reikt van Cajamarca tot de grens met Ecuador: een bergketen die enorm rijk is aan kostbare mineralen. Yanacocha is er niet het enige project dat gepaard gaat met conflict. In het noorden van de regio Cajamarca, aan de tropische oostkant van het Andes-gebergte, strijden lokale koffieboeren ondertussen tegen een nieuw grootschalig goudproject, Río Tabaconas. Het project zou middenin het erg waardevolle natuurpark van Tabaconas-Namballe liggen en een enorme bedreiging betekenen voor de biodiversiteit en de lokale landbouweconomie.