recycling

Recyclage

Recyclage, urban mining, afvalmanagement, lifecycle analysis, Cradle to Cradle,.. Dit zijn begrippen waar we in de toekomst alsmaar meer mee geconfronteerd zullen worden.

Vooral omdat de prijs van metalen tegen een duizelingwekkend tempo aan het stijgen is. Bovendien verschijnen deze begrippen steeds meer in de media met leuzes als bijvoorbeeld “Afval bestaat niet!” Laten we ze even van dichtbij bekijken, toegespitst op metalen.

Recyclage is het hergebruiken van reeds gebruikte stoffen. Oude stoffen wordt herwerkt tot een nieuw product. Urban Mining is hier een onderdeel van: het betreft het proces waarbij metalen uit elektronisch afval en gebouwen uit de stad herwerkt worden.  Hierbij wordt de stad gezien als een groot ontginningsgebied met een gigantisch potentieel aan metaalvoorraad ter beschikking. Laptops, gsm’s, pc’s, koperbuizen, tv, batterijen… Ze bevatten allemaal kostbare metalen: koper, goud, zilver, nikkel, brons,…

In België is reeds een uitgebreide tak van de industrie bezig met afvalmanagement: denk maar aan Van Gansewinkel, Umicore, Bayer, Bebat… Er is echter nog  veel werk aan de winkel. Wat gebeurt er bijvoorbeeld met je oude gsm als je hem binnenbrengt in de winkel? Wordt hij dan verwerkt tot nieuwe grondstoffen of verdwijnt hij op een schip naar Azië of Afrika waar de lokale bevolking het goud en koper er uithaalt op een vuilnisbelt van elektronisch afval zonder enige regelgeving of bescherming voor henzelf en milieu? Over exacte cijfers van hoeveel metaal er in België precies gerecycleerd wordt en hoeveel potentieel er nog is, beschikken we momenteel nog niet.

Life-cycle analysis of Life Cycle assesment (LCA) is een techniek om de ecologische impact van een product te bekijken waarbij alle etappes van het product in rekening worden gebracht. Daarom wordt ook vaak de term  Cradle to Grave analysis gebruikt. Deze etappes zijn: ontginning van de ruwe grondstof, materiaalverwerkende processen, productie, distributie, gebruik, herstel, onderhoud, recyclage of dumping. Deze methode biedt als voordeel dat  men een bredere analyse kan maken van de ecologische impact van een product. Hierbij kan een inventaris gemaakt worden van gebruikte materialen, uitstoot van broeikasgassen, gebruik van schadelijke stoffen voor het milieu,… Met deze methode kan men ook de potentiële impact van een product bekijken. Op deze manier kunnen resultaten nauwkeuriger geïnterpreteerd worden en kunnen er ook meer onderbouwde beslissingen genomen worden waarbij alle factoren in rekening gebracht werden.

De Cradle to Cradle (C2C) filosofie sluit hier bij aan. Dit concept gaat ervan uit dat producten zo samengesteld worden dat ze na hun levenscyclus herbruikbaar zijn of afbreekbaar tot grondstoffen voor nieuwe, gelijkwaardige of hoogwaardige producten. Dit leidt tot oneindige kringlopen van producten zonder dat daarbij afval ontstaat in de betekenis van ‘nutteloos overblijfsel’. Cradle to Cradle gaat uit van de driehoek Ecology, Economy, Equity.
Veel organisaties en bedrijven hebben de drie P’s (People Planet, Profit) geadopteerd als richtlijn voor maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Momenteel hebben we nog weinig zicht op het bestaan van een waterdicht controlesysteem met betrekking tot recyclage. Hoe kan je bijvoorbeeld zeker weten of de ring die een juwelier je verkoopt afkomstig is van gerecycleerd metaal? Als er geen certificaat wordt meegegeven of externe controle aan gekoppeld wordt, is dit moelijk te achterhalen.

Juweliers hebben hier vaak zelf ook geen zicht op.

Groen en Recyclage zijn hippe begrippen. Maar niet zelden worden deze begrippen verkeerdelijk gebruikt door bedrijven en blijkt na een grondige studie hun product toch niet zo groen te zijn of gerecycleerd te worden op de meest duurzame manier.

Goud blijft een heel interessant product om te recycleren. Het is voor 99,9 procent recycleerbaar, dus er is slechts een verlies op onzuiverheden van 0,1 procent. Dit is een heel kleine waarde, in vergelijking met andere producten die gerecycleerd worden. Het hersmelten van goud bestaat al eeuwen en is wellicht de oudste vorm van recycleren die de mensheid kent. Het is een gebruik dat overal ter wereld voorkomt. Ideaal dus om verder in te zetten op het recycleren van goud. Zo zou het goud dat aanwezig is in tweehonderd gsm’s, reeds voldoende zijn om een gehele gouden ring te produceren. De productie van één gsm staat ook gelijk aan 150kg toxisch mijnafval. Even rekenen… Hoeveel gsm’s heb jij al weggegooid?